Αλέξανδρος Δουκάκης
TERRE ike
Από την 1η Σεπτεμβρίου 2026 η κατάσχεση τραπεζικού λογαριασμού από ιδιώτη πιστωτή γίνεται ψηφιακή, ταχύτερη και πιο πειθαρχημένη. Η ΚΥΑ 45243οικ./2026 (ΦΕΚ Β΄ 5198/14.8.2026), σε εκτέλεση του ν. 5282/2026, μεταφέρει τη διαδικασία στην πλατφόρμα της Ομοσπονδίας Δικαστικών Επιμελητών: κάθε κατάσχεση λαμβάνει μοναδικό κωδικό, η τράπεζα ή ο εργοδότης δηλώνει ηλεκτρονικά μέσα σε οκτώ ημέρες, και το σύστημα χρονοσφραγίζει κάθε βήμα [1][2].
Η μεταρρύθμιση είναι ορθή. Το ερώτημα είναι αν ο πολίτης που θα τη συναντήσει ξέρει τι τον προστατεύει.
Η παρανόηση. Οι περισσότεροι γνωρίζουν τον «ακατάσχετο λογαριασμό» ως τη δήλωση IBAN στο myAADE. Λίγοι γνωρίζουν ότι η δήλωση αυτή ισχύει μόνο έναντι του Δημοσίου. Το Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών το διατυπώνει χωρίς περιστροφές: η διαδικασία «δεν επεκτείνεται σε ιδιώτες πιστωτές» [3]. Απέναντι σε τράπεζα, servicer ή οποιονδήποτε δανειστή με εκτελεστό τίτλο, η προστασία των καταθέσεων στηρίζεται σε άλλη διάταξη, το άρθρο 20 του ν. 4161/2013, και προϋποθέτει χωριστή δήλωση στην ίδια την τράπεζα [4]. Ο μισθός και η σύνταξη έχουν μεν αυτοτελή προστασία κατά το άρθρο 982 ΚΠολΔ, αλλά μόνο εφόσον η τράπεζα μπορεί να τους διακρίνει από την αιτιολογία πίστωσης.
Δύο καθεστώτα, δύο δηλώσεις, κανένα κεντρικό μητρώο για το δεύτερο. Όποιος έχει κάνει μόνο τη μία, νομίζει ότι είναι καλυμμένος. Δεν είναι.
Τα μεγέθη. Κατά την Έκθεση Απολογισμού της ΑΑΔΕ για το 2025, 3,71 εκατ. φορολογούμενοι είχαν ληξιπρόθεσμες οφειλές, 1,66 εκατ. βρίσκονταν ήδη υπό αναγκαστικά μέτρα και επιβλήθηκαν 500.316 κατασχέσεις εις χείρας τρίτων, το 94,6 % του συνόλου των μέτρων [5]. Πόσοι από αυτούς έχουν δηλώσει ακατάσχετο στην ΑΑΔΕ δεν δημοσιεύεται. Πόσοι το έχουν δηλώσει στην τράπεζά τους δεν δημοσιεύεται πουθενά, διότι δεν υπάρχει μητρώο που να το καταγράφει.
Τι άλλαξε το 2026. Ο ν. 5313/2026 (ΦΕΚ Α΄ 102/25.6.2026) αύξησε το όριο έναντι του Δημοσίου από 1.250 σε 1.600 € μηνιαίως και, για πρώτη φορά, ευθυγράμμισε το βασικό όριο έναντι ιδιωτών στα 1.600 € (2.200 € για κοινό λογαριασμό) [6][7]. Η ΑΑΔΕ ψηφιοποίησε την άρση των κατασχέσεών της [8]. Το όριο των 1.000 € για μισθούς και συντάξεις έμεινε όπου ήταν από το 2015. Και η αρχιτεκτονική των δύο παράλληλων δηλώσεων έμεινε άθικτη.
Η σύγκριση. Στη Γαλλία το ακατάσχετο υπόλοιπο εφαρμόζεται αυτόματα από την τράπεζα, χωρίς καμία ενέργεια του δικαιούχου, και ισχύει το ίδιο για Δημόσιο και ιδιώτες [9]. Στη Γερμανία ένα αίτημα μετατροπής σε P-Konto αρκεί, το ποσό τιμαριθμοποιείται κάθε Ιούλιο και προσαυξάνεται ανά εξαρτώμενο μέλος [10]. Η Ελλάδα ψηφιοποίησε τον μηχανισμό της κατάσχεσης, όχι τον μηχανισμό της προστασίας.
Τρία πρακτικά συμπεράσματα.
- Η δήλωση στο myAADE είναι αναγκαία, όχι επαρκής. Χρειάζεται και έγγραφη δήλωση ακατάσχετου στην τράπεζα.
- Ένας λογαριασμός, μία τράπεζα, καθαρή αιτιολογία πίστωσης μισθού ή σύνταξης. Σε κοινό λογαριασμό, δηλώνουν όλοι οι συνδικαιούχοι.
- Η νέα διαδικασία δεν αφήνει χρόνο για εκ των υστέρων διορθώσεις. Η προστασία πρέπει να υπάρχει πριν φθάσει ο μοναδικός κωδικός δήλωσης στην τράπεζα.
Η πολιτεία εκσυγχρόνισε το εργαλείο του πιστωτή. Οφείλει, με την ίδια συνέπεια, να απλοποιήσει το εργαλείο του πολίτη: μία δήλωση, ένα μητρώο, αυτόματη εφαρμογή. Μέχρι τότε, η ενημέρωση είναι η μόνη προστασία που δεν προϋποθέτει νομοθετική πρωτοβουλία.
Πηγές
[2] Lawspot — Νέα διαδικασία επιβολής κατασχέσεων εις χείρας τρίτου (3.9.2026)
[3] mitos.gov.gr — Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών, «Ακατάσχετος λογαριασμός»
[4] Iter Legis — Ακατάσχετος τραπεζικός λογαριασμός (ν. 4161/2013 άρθ. 20, ΚΠολΔ 982)
[5] ΑΑΔΕ, Έκθεση Απολογισμού 2025 (Απρίλιος 2026), όπως αποτυπώνεται στο Business Daily
[6] Ν. 5313/2026, ΦΕΚ Α΄ 102/25.6.2026, άρθ. 6 και 18 — Taxheaven
[7] ΑΑΔΕ, Εγκύκλιος Ο.3029/2026 — Taxheaven
[8] ΕΕΑ — ΑΑΔΕ: Ψηφιοποιείται η άρση κατασχέσεων
[9] La finance pour tous — Solde bancaire insaisissable (CPCE L.162-2)
[10] Verbraucherrecht.io — Pfändungsfreigrenzen und P-Konto 2026 (§§ 850c, 899 ZPO)